على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )

2375

فرهنگ نفيسى ( فارسى )

عظيم ( azim ) ص . پ . - مأخوذ از تازى - كلان و بزرگ . عظيم ( ozaym ) ا . ع . مصغر عظم يعنى استخوان كوچك . و عظيم وضاح : بازى مر تازيان را كه عظم وضاح نيز گويند . عظيم‌آباد ( azim - b d ) ا . پ . نام شهر پاتنا كه پايتخت ايالت بهار از ممالك هندوستان است . عظيمة ( azimat ) ا . ع . سختى . و بلاى سخت . و كار مهم . و حادثهء فوق‌العاده . عظيوط ( ezyavt ) ا . ع . مردى كه وقت جماع حدث كند . و مردى كه قبل از دخول انزال نمايد . عظيوطة ( ezyavtat ) ا . ع . كلاكموش ماده . عف ( aff ) م . ع . عف عفا و عفافا و عفافة و عفة ( از باب ضرب ) : باز ايستاد از حرام و پارسائى نمود . و عف اللبن : فراهم آمد شير در پستان و يا باقى ماند در آن . عف ( aff ) ص . ع . رجل عف : مرد پارسا . ج : عففة . عفا ( af ) ا . ع . شهرى كه از براى كسى در آن آثار ملكيت نباشد . و زمينى كه كسى در آن نرفته و آثار آبادى در وى نبود . و ابو العفا : كنيهء خر . عفا ( afa ) و ( ef ) ا . ع . كره‌خر . عفاء ( af ) ا . ع . خاك . و هلاك . و پوشيدگى و ناپديدگى آثار . و باران . و سپيدى در حدقة چشم . و درشتم گويند : عليه العفاء يعنى خاك باد بر آن . عفاء ( af ' ) م . ع . عفا اثره عفاء ( از باب ضرب ) : بمرد و رفت اثر وى و هلاك شد و نيست و ناپديد گرديد . و عفا الماء : صاف و روشن ماند آب . و عفا عليه فى العلم : زياده گرديد بر وى در علم . و عفا الارض النبات : پوشيد گياه زمين را . و عفا الصوف : بريد آن پشم را . و عفوت له من المرق : برگرفتم بهترين شوربا را . و عفوت القدر : گذاشتم چيزى در بن ديگ . و عفا عفوا و عفوا و عفاء . مر . عفو . عفاء ( af ' ) و ( ef ' ) ا . ع . كره‌خر . عفاء ( ef ' ) ا . ع . انبوهى پشم شتر . و پر شترمرغ و جز آن . يق : ناقة ذات عفاء . و ابو العفاء : كنيهء خر . عفاء ( ef ' ) ع . ج . عفو و عفو و عفو . و ج . عفوة و عفوة و عفوة . عفاة ( of t ) ع . ج . عافى . و هو كثير - العفاة : او بسيار مهمان و ضيافت‌كننده است . عفار ( af r ) ا . ع . نان بىنانخورش . و درختى كه از وى آتش گيرند . المثل : كل شجر نار و استمجد المرخ و العفار . و نيز عفار : پست شورانيدهء بىشيرينى . و گشن دادگى و پيراستگى خرمابنان . عفار ( ef r ) ع . ج . عفر . عفار ( aff r ) ا . ع . كسى كه گشن مىدهد خرمابنان را . عفارة ( af rat ) ا . ع . يك درخت عفار . و خبيثى و پليدى . و نام زنى . عفارة ( af rat ) م . ع . پليد و خبيث گشتن . عفارى ( af r ) ع . ج . عفرية . عفارى ( of riyy ) ص . ع . نصل عفارى : پيكان نيكو . عفاريات ( of riy t ) ا . ع . نام چند بند در سواد عقيق . عفارية ( af riyat ) ع . ج . عفرية . عفارية ( of riyat ) ص . ع . مرد سخت پليد . و اسد عفارية : شير درشت خلقت توانا . عفاريت ( af rit ) ع . ج . عفريت . عفاريت ( af rit ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - ديوان . و عفاريت آثار : كسانى كه كردارشان مانند ديو بود . عفاز ( af z ) ا . ع . گردو . عفازة ( af zat ) ا . ع . پشتهء زمين . عفازة ( of zat ) ا . ع . جوزق . و بار و ثمر پنبه . عفاس ( ef s ) ا . ع . فساد و تباهى . و نام ماده شترى . عفاش ( of c ) ص . ع . مرد وافر و انبوه ريش . عفاشة ( of cat ) ا . ع . مردم بىخبر . يق : هؤلاء عفاشة من الناس . عفاص ( ef s ) ا . ع . پوست پاره‌اى كه بدان سر خنور بندند . و خنور و جز آن كه از چرم باشد و يا غير آن و در وى نفقه نهند . و غلاف قاروره . عفاضج ( of zej ) ا . ع . فربه سست گوشت . عفاط ( aff t ) ا . ع . الكن و درماندهء در سخن . عفاطة ( aff tat ) ا . ع . كنيزك شبانى كننده . عفاطى ( aff tiyy ) ا . ع . الكن و درماندهء در سخن . عفاف ( af f ) م . ع . عف عفا و عفافا . مر . عف . عفاف ( ef f ) ا . ع . دارو و دوا . عفافة ( af fat ) م . ع . عف عفا و عفافة . مر . عف . عفافة ( of fat ) ا . ع . شير فراهم آمدهء در پستان . و باقى ماندهء شير در پستان . عفاق ( ef q ) ا . ع . بسيار دوشيدن ماده شتر . و شتاب روى و سرعت در رفتار . و نام مردى كه يك نفر تازى باهلى در قحط سال